ÖĞRENCİLERİ YAZAR, AÇI YAYIMLAR.

BAFRA AĞZI - Mustafa Kurt - Öğretmen


Bölgemizde, halk İstanbul ağızıyla değil yerel bir ağızla konuşur. Bu özelliği ile de Türkiye'nin diğer birçok bölgesinden ayrılır. Bu yazımızda bununla ilgili örneklere yer vereceğiz. Birçok yerde karşınızdakini susturmak için ne dersiniz konuşma, sus değil mi Bafra'da Süsetme denir.   Ayrıca; Keşik: Sıra,  Silek: Banyo havlusu, Ürüzgar: Rüzgar, Aşurtma: Kazan, Yal: Sulu hayvan yiyeceği, Enük: Kedi köpek yavrusu, Pali: Avcı köpeği, Galaba: Kalaba, Gısmıruk ve Mıtırıp: Cimri, Tirentez: Temiz, Partal: Palavra, Urba: Elbise,  Badal: Merdiven, Bekitmek: Sağlamlaştırmak, Bizo: Buzağı, fIşgın: Filiz, Büngüldemek: Kaynamak, Cücük: Civciv, Çörtük: Yabani armut, Bıldır: Geçen yıl, Gücük: Şubat, Evmek: Acele etmek, Ferik: 3-4 Aylik tavuk,  Gavilleşmek: İddialaşmak, Pin: Kümes, Gidişmek: Kaşınmak, Göynümek: Olgunlaşmak (özellikle döngel ve armut için), Evsün: Ateş karıştırmak için kullanılan ağzı geniş demir, İlistir: Süzgeç, kevgir, Kesek: Parça, Kertmek: Yontmak, Külük: balyoz, Küskü: uzun sopa, Mahna: Bahane, Tokaç: Çamaşır dövmek için kullanılan tahta, Yumak: Yıkamak, Buymak: Üşümek, Yazu: Düzlük alan, Ösö( biraz uzatilarak söylenir): Yanmış odun, İzana gitmek: Söylenenlerin tersini yapmak, Gübür: küçük çalı çırpı parçacıkları, çöp, Çimmek: Banyo yapmak, Balcan: Patlıcan, Bakrak: Bakraç, Cıbır: Zayıf, yoksul, Dekmük: Tekme, Zavrak: Boyu uzun kişi, Göden: Kurbağa, Çökelez: Sincap, Lahana: Kelem, Caymak: Vazgeçmek, Caydak: Sade, Seyirtmek: Koşmak, Saku: Ceket, Çıkışmamak: Yetmemek, Sakurga: Kene, Sasuk: Tatsiz, tuzsuz
     Bu ağız farklılığının anlaşılmaz bir tarafı yoktur. Yöresel ihtiyaçlar bu tür ağızların doğmasını sağlamıştır, zeten anlaşmak için gerekli olan ağzın değil dilin kalitesidir. Asıl olan bir kelimenin nasıl söylendiğinden çok neyi kasdettiğidir. Dedenin meseleden bahsettiği bir ortamda torun sorun söylerse ortaya çıkan kaleografi değil kakafonidir. İşte bu yüzden bölgemizdeki halkın kullandığı ve herkesin anladığı bir lisandır.

Hiç yorum yok:

Blogger tarafından desteklenmektedir.